Devlet Tahvilleri, Hazine Bonosu ve İmtiyazlı Hisse Senetleri alıp-satmak caiz midir?

SORU: Devlet Tahvilleri, Hazine Bonosu ve İmtiyazlı Hisse Senetleri alıp-satmak caiz midir?

CEVAP:

Devlet tahvilleri, hazine bonosu, imtiyazlı hisse senetleri alıp-satmak…

Hazine bonosu: Devletin bütçe açıklarını kapatma maksadına binaen kısa vadede vatandaşından borç para almasına “hazine bonosu” denilir. Örneğin, devlet bir seneliğine ödünç olarak aldığı 1 lira karşılığında vatandaşına 2 liralık bir bono senedini vererek borç alır…

Bonoların satışında, tıpkı tahvillerde olduğu gibi 3 ay, 6 ay ve 1 sene sonra ne kadar faiz verileceği tayin edilir. Böylece devlete ödünç verecek kadar parası olan zengin kişi daha da zengin olmakta, yoksul ise gittikçe daha da yoksullaşmaktadır…

Hazine bonosu ile tahvil arasındaki en belirgin fark; hazine bonosu en çok 1 yıl vadeli olurken, devlet tahvilleri ise 1 yıldan uzun vadeli de olabilir. Bunun yanında hazine bonosu herhangi bir iş için teminat olarak da kullanılabilir…

Tahvil ve hazine bonolarına İslâm hukuku açısından baktığımızda, sahibine önceden belirlenen miktarda sabit bir faiz geliri temin eden bir borç senedi olduğunu görürüz…

Bundan dolayı, getirisi hangi oranda olursa olsun bu tür evrakları bir yatırım aracı olarak kullanmak faiz olduğundan caiz değildir. Çünkü faiz muamelesi ister devlet eliyle yapılsın ister şahıs eliyle yapılsın; ister enflasyon oranında olsun ister bu orandan fazla olsun faizdir ve dinen haramdır…

 

Sonuç olarak;

Tahvil, hazine bonosu gibi faizli borç senedi mahiyetindeki kıymetli evrakın alım satımı, ister devlete ait olsun, isterse hususi şahıs ve şirketlere ait olsun, faizle borç alıp verme niteliğinde olduğundan caiz değildir…