At, Katır ve Merkeplerin zekatı…

SORU: Atlarda zekât var mıdır? Atların zekâtında ihtilaf var mıdır? Katırlarda ve merkeplerde zekât vacip midir?

CEVAP:

1- Atlar (ister) erkek (ister) dişi olsun sâime ise ve üzerinden de bir sene geçmişse sahibi muhayyerdir; dilerse her ata (mukabil) bir dinar verir, dilerse değer biçer ve her iki yüz dirhemden beş dirhem verir.[1] Ebû Hanife (rh.a)’e göre, sadece erkek[2] (olan atlarda) zekât yoktur…

2- Evet (atların zekâtında ihtilaf vardır). Ebû Yusuf ve Muhammed Ebû Hanife’ye bu hususta muhalefet etmişler ve şöyle demişlerdir; “atlarda zekât yoktur…”

3- Katırlarda ve merkeplerde bir şey yoktur (yani zekât vacip değildir). Ancak ticaret için olursa (o takdirde) ticaret mallarında vacip olan (zekât miktarı katırlarda ve merkeplerde) de vacip olur…

 

 

[1] Her ata mukabil bir dinar vermek ile atlara değer biçerek her iki yüz dirhemden beş dirhem vermek arasında muhayyer olma durumu, atların Arap atı olduğu durumdadır. Atlar Arap atı değillerse, sahibi muhayyer olmayıp sadece değerini biçerek verebilir…

Şayet atlar yük taşımak ve üzerine binmek için (veya çalışan atlar olursa şöyle ki), tarla sürmek, çiftlik işlerinde kullanmak, su taşımak gibi hususlarda kullanmak için olursa veya yemle beslenirlerse (yani sâime olmazlarsa) ittifakla bunlarda zekât yoktur…

Sahih olan kavle göre atlarda nisap yoktur…

Bir kimsenin atları olur ve bu atları senenin dört ayı çalıştırıp geri kalan aylar da ise kırda otlatırsa, bu atlarda zekât yoktur…

Çalışan atlar ticaret niyetiyle beslense bile zekât yoktur, zira bu atlar hâcet-i asliyye ile meşguldürler.

[2] “el-Hidâye” de şöyle demiştir: Sadece erkek (olan yani aralarında dişi olmayan atlarda) zekât yoktur. Çünkü (erkek olan atlar) üremezler (döllenmezler)…

Keza bir rivayete göre, sadece dişi (olan yani aralarında erkek olmayan atlarda) da zekât yoktur. (Ebû Hanife (rh.a)’den bir kavilde), (sadece dişi atlarda zekât) vaciptir. Çünkü erkek (olan atların) hilafına, (dişi olan atlara) emanet (damızlık) aygır (temin edilerek) üreyebilirler. Aynı şekilde (Ebû Hanife (rh.a)’den bir kavilde), sadece erkek (olan atlarda) da (zekât) vaciptir…

(Kemal) İbnü’l Hümâm “Fethu’l Kadîr”’de şöyle demiştir: Yalnız erkek ve yalnız dişi (olanlarda) iki rivayet vardır. Racih olan, erkeklerde (zekâtın) vacip olmaması, dişlerde ise (zekâtın) vacip olmasıdır…

Bu yazı yorumlara kapalı.